{"id":1302,"date":"2020-12-23T10:10:33","date_gmt":"2020-12-23T03:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/chuahanghatinh.org\/?p=1302"},"modified":"2023-07-22T18:17:41","modified_gmt":"2023-07-22T11:17:41","slug":"dang-tao-hoa-trong-phat-giao-dai-thua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302","title":{"rendered":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u1eaaN NH\u1eacP<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2u? Con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt ra \u0111\u1eddi, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo quy lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean hay theo nh\u1eefng quy lu\u1eadt n\u00e0o kh\u00e1c? S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e2n b\u1eb1ng, h\u1ee3p l\u00fd, ch\u00ednh x\u00e1c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, c\u00e1c h\u00e0nh tinh trong v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ebfn c\u1ea5u tr\u00fac c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt trong t\u1ef1 nhi\u00ean,\u2026 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ng\u1eabu nhi\u00ean hay c\u00f3 s\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n, s\u1eafp \u0111\u1eb7t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc b\u1edfi m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau nhi\u00ean? Khoa h\u1ecdc, tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u ki\u1ebfn gi\u1ea3i kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 c\u00f2n nhi\u1ec1u m\u00e2u thu\u1eabn. V\u00ec v\u1eady, nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u1eabn ch\u01b0a ng\u1eebng ngh\u1ec9 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">X\u00f3a v\u00f4 minh, trao ch\u00eca kh\u00f3a nh\u1eadn th\u1ee9c cho nh\u00e2n lo\u1ea1i l\u00e0 thi\u00ean ch\u1ee9c c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni, trong g\u1ea7n n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m thuy\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ed9 sinh \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y trong b\u1ed9 kinh B\u00e1t Nh\u00e3. Th\u1ea7y Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa, v\u1ecb Ch\u00e2n Tu \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o gi\u1eefa \u0111\u1ea1i ng\u00e0n H\u1ed3ng L\u0129nh, \u0111\u00e3 gi\u00e0nh nhi\u1ec1u n\u0103m khai m\u1edf c\u00e1c n\u1ed9i dung th\u00e2m s\u00e2u, b\u00ed \u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a trong nh\u1eefng l\u1eddi kinh v\u01b0\u1ee3t ng\u00f4n t\u1eeb \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y cho c\u00e1c Ph\u1eadt t\u1eed. Nh\u1edd \u0111\u00f3 ch\u00e1nh ph\u00e1p d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9, nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 t\u01b0\u1eddng minh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">N\u01b0\u01a1ng theo nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p trong gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ea7y khai m\u1edf, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng t\u00ecm hi\u1ec3u b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u v\u1ec1 B\u1ea3n Th\u1ec3 Ch\u00e2n Nh\u01b0 v\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1. S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi theo l\u00fd thuy\u1ebft Big bang<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Big bang l\u00e0 V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn \u0111\u1ea7u ti\u00ean x\u1ea3y ra c\u00e1ch nay tr\u00ean 13 t\u1ef7 n\u0103m. Kh\u00f4ng gian, th\u1eddi gian, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ea1o ra v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y l\u00e0 Monsignor Georgers Lemaitre, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t linh m\u1ee5c c\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn. Nh\u1eefng n\u0103m 1930 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c nh\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u1ee7ng h\u1ed9 m\u00f4 h\u00ecnh v\u0169 tr\u1ee5 v\u0129nh h\u1eb1ng v\u00e0 t\u0129nh t\u1ea1i. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, c\u00e1c ch\u1ee9ng c\u1ee9 quan s\u00e1t v\u00e0 th\u1ef1c nghi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf kh\u00f4ng gian d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u d\u1ecbch chuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1ec1 b\u1ee9c x\u1ea1 ph\u00f4ng vi s\u00f3ng v\u0169 tr\u1ee5, s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 c\u01a1 b\u1ea3n, c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y kh\u00ed nguy\u00ean th\u1ee7y, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c ng\u00f4i sao, s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, \u2026 \u0111\u00e3 t\u1ea1o c\u0103n c\u1ee9 cho qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u00f3a d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt ch\u1ea5t trong l\u00f2ng v\u0169 tr\u1ee5, n\u00ean c\u00e0ng ng\u00e0y l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Theo <em>B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf Wikipedia<\/em>: <em>\u201cThuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i. N\u00f3 \u0111\u01b0a ra c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u1ec1 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng quan s\u00e1t th\u1ea5y trong v\u0169 tr\u1ee5, bao g\u1ed3m s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 nh\u1eb9, b\u1ee9c x\u1ea1 n\u1ec1n vi s\u00f3ng v\u0169 tr\u1ee5, v\u00e0 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt Hubble \u0111\u1ed1i v\u1edbi si\u00eau t\u00e2n tinh lo\u1ea1i Ia. Nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh trong V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn<\/em><em> &#8211; s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ef1c n\u00f3ng l\u00fac s\u01a1 khai, s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a Heli v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0<\/em><em> &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c suy lu\u1eadn ra t\u1eeb nh\u1eefng quan s\u00e1t n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng quan s\u00e1t kh\u00e1c \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi m\u1ecdi m\u00f4 h\u00ecnh v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc. C\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd bi\u1ebft r\u1eb1ng<\/em><em>, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u00e1m thi\u00ean h\u00e0 \u0111ang t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 h\u1ecd l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng<\/em><em>, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u1edf g\u1ea7n nhau h\u01a1n khi tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9. \u00dd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft khi quay ng\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i th\u1eddi gian \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00f3 m\u1eadt \u0111\u1ed9 v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ef1c cao<\/em><em>, v\u00e0 nh\u1eefng m\u00e1y gia t\u1ed1c h\u1ea1t l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eb1m th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m s\u01a1 khai, mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u00e1t tri\u1ec3n cho m\u00f4 h\u00ecnh. M\u1eb7t kh\u00e1c, nh\u1eefng m\u00e1y gia t\u1ed1c ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ee9c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1eafn ph\u00e1 h\u1ea1t gi\u1edbi h\u1ea1n \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u mi\u1ec1n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cao c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n. C\u00f3 r\u1ea5t \u00edt manh m\u1ed1i v\u1ec1 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m s\u1edbm nh\u1ea5t sau s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf. Do \u0111\u00f3, l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0 kh\u00f4ng cung c\u1ea5p b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch hay mi\u00eau t\u1ea3 n\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi nguy\u00ean n\u00e0y; thay v\u00e0o \u0111\u00f3 n\u00f3 mi\u00eau t\u1ea3 v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a chung c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 sau th\u1eddi \u0111i\u1ec3m l\u1ea1m ph\u00e1t.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><em>Nh\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc v\u00e0 linh m\u1ee5c Georges Lemaitre l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00e1i m\u00e0 sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn trong nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u201cgi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 nguy\u00ean t\u1eed nguy\u00ean th\u1ee7y\u201d<\/em><em>. Trong nhi\u1ec1u n\u0103m, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd d\u1ef1a tr\u00ean \u00fd t\u01b0\u1edfng ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng nh\u1eb1m x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00ean c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft kh\u00e1c nhau v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1ed5ng h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Khu\u00f4n kh\u1ed5 cho l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn d\u1ef1a tr\u00ean thuy\u1ebft&nbsp; t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd Albert Einstein v\u00e0 tr\u00ean gi\u1ea3 thi\u1ebft \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u1ec1 t\u00ednh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1eb3ng h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a kh\u00f4ng gian. D\u1ef1a v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng Einstein, nh\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc Alexander Friedmann \u0111\u00e3 t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh chi ph\u1ed1i s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. N\u0103m 1929, nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Edwin Hubble ph\u00e1t hi\u1ec7n ra kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb d\u1ecbch chuy\u1ec3n \u0111\u1ecf c\u1ee7a ch\u00fang<\/em><em> &#8211; m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 Lemaitre \u0111\u00e3 n\u00eau ra t\u1eeb 1927. Quan s\u00e1t c\u1ee7a Hubble cho th\u1ea5y m\u1ecdi thi\u00ean h\u00e0 \u1edf r\u1ea5t xa c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c si\u00eau \u0111\u00e1m thi\u00ean h\u00e0 \u0111ang l\u00f9i ra xa kh\u1ecfi Ng\u00e2n h\u00e0: n\u1ebfu ch\u00fang c\u00e0ng \u1edf xa, v\u1eadn t\u1ed1c l\u00f9i xa c\u1ee7a ch\u00fang c\u00e0ng l\u1edbn<\/em><em>,\u2026\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch x\u00e1c \u0111\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u1ee7ng h\u1ed9 l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y cho r\u1eb1ng, kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 m\u1ed9t \u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn t\u1ea1o ra t\u1ea5t c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Th\u1ebf nh\u01b0ng, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn x\u1ea3y ra trong m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ed1i \u01b0u \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng? Li\u1ec7u \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ng\u1eabu nhi\u00ean? Theo c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, \u0111\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 ra \u0111\u1eddi v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i, c\u00e1c \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1eadt l\u00fd chi ph\u1ed1i v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, s\u1eafp \u0111\u1eb7t v\u00f4 c\u00f9ng ch\u00ednh x\u00e1c. Kho\u1ea3ng c\u00e1ch, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng, tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 h\u00e0ng lo\u1ea1t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean, t\u00f9y ti\u1ec7n m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c. B\u1edfi v\u00ec nh\u01b0 nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1ebf gi\u1edbi Stephen Hawking kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: <em>\u201cN\u1ebfu t\u1ed1c \u0111\u1ed9 n\u1edf ra m\u1ed9t gi\u00e2y sau v\u1ee5 n\u1ed5 Big Bang m\u00e0 nh\u1ecf h\u01a1n k\u1ec3 c\u1ea3 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n tri\u1ec7u tri\u1ec7u, v\u0169 tr\u1ee5 s\u1ebd t\u00e1i s\u1ee5p \u0111\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3\u201d.<\/em> C\u00f2n n\u1ebfu t\u1ed1c \u0111\u1ed9 n\u1edf ra t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 r\u1ea5t nh\u1ecf, theo c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, c\u00e1c h\u00e0nh tinh c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 mu\u00f4n lo\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. X\u00e1c su\u1ea5t \u0111\u1ec3 v\u1ee5 n\u1ed5 Big Bang x\u1ea3y ra m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00fd t\u01b0\u1edfng, theo t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 \u00edt h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ef7 ng\u00e0n t\u1ef7 ng\u00e0n t\u1ef7, ng\u00e0n t\u1ef7, ng\u00e0n t\u1ef7,\u2026 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1eb1ng kh\u00f4ng, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Big Bang kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea3y ra m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n, thi\u1ebft k\u1ebf, s\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2. H\u1ecdc thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a <\/strong><strong>Darwin<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Gi\u1ea3i th\u00edch ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, b\u00ean c\u1ea1nh Thuy\u1ebft V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn c\u00f2n c\u00f3 Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Charles Darwin. Sau nh\u1eefng chuy\u1ebfn h\u1ea3i h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00f2ng quanh th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc, Charles Darwin c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh trong cu\u1ed1n<em> Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i (The Origin of Species)<\/em> v\u00e0o n\u0103m 1859 v\u00e0 cu\u1ed1n<em> Ngu\u1ed3n g\u1ed1c con ng\u01b0\u1eddi (The Descent of Man) <\/em>v\u00e0o n\u0103m 1871. Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn h\u00f3a cho r\u1eb1ng, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt t\u1eeb con ki\u1ebfn, con voi,\u2026 cho \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00f3a trong s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. Nh\u1eefng con v\u1eadt n\u00e0o th\u00edch nghi v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u00edch nghi v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb di\u1ec7t vong. Theo Darwin, c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt ph\u00e1t sinh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo quy lu\u1eadt sau:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u2013 C\u00e1c lo\u00e0i v\u1eadt sinh s\u1ea3n con c\u00e1i ch\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00edch \u1ee9ng h\u01a1n v\u1edbi nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh xung quanh c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n gi\u1ed1ng.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u2013 Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a cha m\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c di truy\u1ec1n v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n trong con c\u00e1i qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7, t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0y sang \u0111\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng sinh v\u1eadt c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 di truy\u1ec1n xu\u1ed1ng c\u00e1c \u0111\u1eddi sau nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng xung quanh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u00f2ng gi\u1ed1ng t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c, m\u1ed7i ch\u1ee7ng lo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn di truy\u1ec1n t\u1eeb k\u00edch th\u01b0\u1edbc, h\u00ecnh d\u1ea1ng cho \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, th\u00edch nghi,\u2026 v\u00e0 c\u1ea3 n\u0103ng l\u1ef1c nh\u1eadn th\u1ee9c. Nh\u1eefng bi\u1ebfn thi\u00ean n\u00e0y di\u1ec5n ra trong mu\u00f4n lo\u00e0i theo s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1eeb nh\u1eefng d\u1ea1ng s\u1ed1ng th\u1ea5p nh\u1ea5t cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c d\u1ea1ng s\u1ed1ng cao h\u01a1n, cho \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi. Theo l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi sinh v\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau v\u00ec \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00f3a t\u1eeb nh\u1eefng m\u1ea7m s\u1ed1ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Nh\u1eefng m\u1ea7m s\u1ed1ng \u0111\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean. Nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u1ea3y sinh t\u1eeb ch\u1ea5t v\u00f4 sinh. M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a nh\u00e0 h\u00f3a sinh ng\u01b0\u1eddi Nga Alexander I. Oparin c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng, c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 h\u00f3a h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua h\u00e0ng lo\u1ea1t ph\u1ea3n \u1ee9ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00ed quy\u1ec3n c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e0m ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 t\u1ea1o ra c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o s\u1ed1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Khi s\u00e9t v\u00e0 tia t\u1eed ngo\u1ea1i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u00e0o th\u00ec c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 h\u01a1i n\u01b0\u1edbc t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ec3 sinh ra \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 ax\u00edt amin. H\u1ed7n h\u1ee3p n\u00e0y tr\u00f4i d\u1ea1t xu\u1ed1ng s\u00f4ng h\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1ed5ng h\u1ee3p th\u00e0nh protein v\u00e0 c\u00e1c ax\u00edt nucleic (DNA v\u00e0 RNA). C\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed protein k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi DNA t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o s\u1ed1ng. T\u1eeb nh\u1eefng m\u1ea7m s\u1ed1ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t h\u00ecnh th\u00e0nh, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00f3a theo s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ng\u00e0nh sinh h\u1ecdc ph\u00e2n t\u1eed cho r\u1eb1ng DNA l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng th\u00f4ng tin di truy\u1ec1n. C\u00e1c gen c\u1ee7a sinh v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a trong nh\u1eefng chu\u1ed7i DNA. B\u1ed9 gen c\u1ee7a m\u1ed9t sinh v\u1eadt ho\u1eb7c t\u1ebf b\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef trong c\u00e1c nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3, m\u1ed9t nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 ch\u1ee9a m\u1ed9t chu\u1ed7i DNA, trong chu\u1ed7i DNA \u0111\u00f3 ch\u1ee9a h\u00e0ng ngh\u00ecn gen \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a. C\u00e1c sinh v\u1eadt th\u1ebf h\u1ec7 con c\u00e1i k\u1ebf th\u1eeba b\u1ea3n sao b\u1ed9 gen t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 b\u1ed1 m\u1eb9. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 di truy\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh sinh h\u1ecdc t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u00f3 c\u00e1c gen t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi nhau v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh d\u1ea1ng ki\u1ec3u h\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1eb7c t\u00ednh sinh h\u1ecdc c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 m\u1edbi. Qu\u00e1 tr\u00ecnh di truy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea3y sinh nh\u1eefng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn sinh h\u1ecdc d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng bi\u1ebfn th\u1ec3 m\u1edbi \u1edf th\u1ebf h\u1ec7 sau, d\u1ea7n d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh th\u00eam nh\u1eefng lo\u00e0i m\u1edbi. Do v\u1eady, gen l\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb trung t\u00e2m c\u1ee7a ti\u1ebfn h\u00f3a, c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong cu\u1ed1n <em>Di truy\u1ec1n h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c lo\u00e0i<\/em> xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1937 t\u1ea1i Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Columbia, t\u00e1c gi\u1ea3 Theodosius Dobzhansky \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u1ee3p di truy\u1ec1n h\u1ecdc Mendel v\u1edbi h\u1ecdc thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Darwin trong nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn, ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean, qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh lo\u00e0i v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a di\u1ec5n ra theo th\u1eddi gian, \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i s\u1ed1ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Theo <em>B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf Wikipedia<\/em>: <em>\u201cCu\u1ed1n s\u00e1ch Di truy\u1ec1n h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 hai v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft, th\u1ee9 nh\u1ea5t, s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh lo\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng <\/em><em>thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a. Trong t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1ch v\u1edbi qu\u1ea7n th\u1ec3 kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u1eb1ng nh\u1eefng bi\u1ebfn d\u1ecb nh\u1ecf. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1c lo\u00e0i m\u00e0 m\u1ed7i lo\u00e0i \u0111\u1ec1u s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t ti\u1ec1m n\u0103ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ee9 hai, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c bi\u1ebfn d\u1ecb \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch b\u1edfi c\u00e1c nguy\u00ean l\u00fd di truy\u1ec1n h\u1ecdc.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><em>Qua th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, Dobzhansky ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn gen d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a di\u1ec5n ra \u1edf m\u1ed9t lo\u00e0i c\u1ee5 th\u1ec3. Th\u00edch nghi \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 l\u1edbn trong bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng di truy\u1ec1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c gen v\u00e0 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng di truy\u1ec1n trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee5 th\u1ec3. \u0110\u1ed9t bi\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1eeb m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 n\u1ebfu m\u1ed9t sinh v\u1eadt s\u1ed1ng \u1edf m\u1ed9t khu v\u1ef1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng kh\u1eafc nghi\u1ec7t<\/em><em>,\u2026 Khi m\u1ed9t sinh v\u1eadt th\u00edch nghi th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00f3 s\u1ebd c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 sinh s\u1ea3n cao h\u01a1n. V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang s\u1ebd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i cao h\u01a1n \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i c\u00e1c gen \u0111\u00f3 cho th\u1ebf h\u1ec7 sau<\/em><em>,\u2026<\/em><em> \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn hay bi\u1ebfn d\u1ecb x\u1ea3y ra trong t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a lo\u00e0i nh\u1edd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">D\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a, di truy\u1ec1n h\u1ecdc, \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a b\u1ed9 gen, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111i theo xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y cho r\u1eb1ng, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 mu\u00f4n lo\u00e0i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n qua s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u1eady ph\u1ea3i ch\u0103ng s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u1ea3y sinh m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean t\u1eeb ch\u1ea5t v\u00f4 sinh, tr\u1ea3i qua h\u00e0ng lo\u1ea1t ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u00f3a h\u1ecdc x\u1ea3y ra trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00e1c Protein k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c DNA t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng? V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, nh\u00e0 di truy\u1ec1n h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00e0n L\u00e2m Khoa H\u1ecdc Ba Lan, Gi\u00e1o s\u01b0 Maciej Giertych cho r\u1eb1ng: <em>\u201cCh\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t kho d\u1eef li\u1ec7u trong gen. Khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o c\u00e1c d\u1eef li\u1ec7u \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean n\u1ea3y sinh ra. C\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u00ed th\u00f4ng minh; d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ea3y sinh ra t\u1eeb c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 ng\u1eabu nhi\u00ean. Ch\u1ec9 tr\u1ed9n l\u1eabn ch\u1eef v\u1edbi nhau th\u00ec kh\u00f4ng sinh ra c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. <\/em>\u00d4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh:<em> \u201cH\u1ec7 th\u1ed1ng sao ch\u00e9p protein, DNA, RNA r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p trong t\u1ebf b\u00e0o \u1eaft ph\u1ea3i ho\u00e0n h\u1ea3o ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u. B\u1eb1ng kh\u00f4ng, c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ee3p l\u00fd duy nh\u1ea5t l\u00e0 kho d\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y do m\u1ed9t tr\u00ed th\u00f4ng minh m\u00e0 c\u00f3\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Theo m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean k\u1ef7 y\u1ebfu c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00e0n L\u00e2m Khoa H\u1ecdc Qu\u1ed1c gia Hoa K\u1ef3, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00f3 19 \u0111o\u1ea1n ADN t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 8% s\u1ed1 ADN c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c ngu\u1ed3n g\u1ed1c n\u00e0o kh\u00e1c tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n m\u00e3 gen k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u01a1 \u0111\u1ed3 ti\u1ebfn h\u00f3a nh\u01b0 \u1edf ADN ng\u01b0\u1eddi. Gen kh\u00f4ng sinh ra v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh v\u1eadt ch\u1ea5t, \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh lo\u00e0i. Gen con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gen c\u00e1c lo\u00e0i v\u1eadt. ADN c\u00f3 t\u00ednh di truy\u1ec1n c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed9 gen n\u00ean n\u00f3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh lo\u00e0i ch\u1eafc ch\u1eafn, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a cho d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Sau khi Gi\u00e1o s\u01b0 Miller c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c t\u1ed5ng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c axit amin, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra protein v\u00e0 DNA, b\u1edfi v\u00ec theo gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 h\u00f3a sinh, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa protein v\u00e0 DNA m\u1edbi t\u1ea1o ra c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o s\u1ed1ng. Th\u1ebf nh\u01b0ng, cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn ng\u00e0y nay, ch\u01b0a m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m n\u00e0o th\u00e0nh c\u00f4ng. T\u00e1c gi\u1ea3 Klaus Dose thu\u1ed9c Vi\u1ec7n Nghi\u00ean C\u1ee9u H\u00f3a Sinh H\u1ecdc t\u1ea1i Mainz C\u1ed9ng h\u00f2a Li\u00ean bang \u0110\u1ee9c, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: <em>\u201cHi\u1ec7n nay th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u00e0 th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u00ednh trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e2m v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ebf t\u1eafc ho\u1eb7c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u1eddi th\u00fa nh\u1eadn l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Khi trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00ed nghi\u1ec7m l\u00fd t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed protein v\u00e0 DNA th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u00fang n\u1ea3y sinh v\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 s\u1ed1ng. B\u1edfi v\u00ec c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00e3 DNA v\u00f4 c\u00f9ng tinh vi v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a m\u00e3 DNA theo m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 thi\u1ebft k\u1ebf t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 t\u00e1i t\u1ea1o ra b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3, t\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ed7i v\u00e0 s\u1eeda l\u1ed7i, t\u1ef1 thi\u1ebft k\u1ebf l\u1ea1i cho ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng, bi\u1ebft c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 th\u00edch nghi v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u1ed1ng, th\u00edch nghi v\u1edbi s\u1ef1 \u201cti\u1ebfn h\u00f3a\u201d c\u1ee7a t\u1eebng ch\u1ee7ng lo\u1ea1i c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng,\u2026 M\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac, t\u1ed5 ch\u1ee9c, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u1ee9c t\u1ea1p, tinh vi th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i, v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 n\u1ea3y sinh m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong cu\u1ed1n <em>Nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a (Witnesses Against Evolution)<\/em> do Christian Victory Publishing xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1968 t\u1ea1i Denver, Hoa K\u1ef3, t\u00e1c gi\u1ea3 John Meldau vi\u1ebft:<em>\u201cL\u00fd thuy\u1ebft c\u1ee7a Darwin v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn n\u00f3 trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, m\u00e0 thu\u1ea7n t\u00fay ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng\u201d<\/em>. N\u0103m 1986, t\u00e1c gi\u1ea3 Michael Denton, trong cu\u1ed1n <em>Ti\u1ebfn h\u00f3a:<\/em><em> M\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft trong kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng (Evolution, A Theory in Crisis)<\/em> do nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Adler &amp; Adler, Maryland, M\u1ef9 xu\u1ea5t b\u1ea3n, c\u0169ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: <em>\u201cKh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u Darwin c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 g\u00e2y ra bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ti\u1ebfn h\u00f3a trong t\u1ef1 nhi\u00ean<\/em><em>,\u2026<\/em><em> R\u1ed1t cu\u1ed9c, l\u00fd thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Darwin kh\u00f4ng h\u01a1n kh\u00f4ng k\u00e9m m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n hoang \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0169 tr\u1ee5 trong th\u1ebf k\u1ef7 20\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nh\u01b0 v\u1eady, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 b\u00e0n tay thi\u1ebft k\u1ebf, s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau ph\u00e0m.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3. Quan ni\u1ec7m c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ngu\u1ed3n g\u1ed1c sinh kh\u1edfi v\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni thuy\u1ebft ph\u00e1p nhi\u1ec1u n\u0103m trong c\u00e1c b\u1ed9 kinh \u0110\u1ea1i th\u1eeba. Theo tri\u1ebft l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o, th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1ch quan b\u1edfi v\u00ec v\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt kh\u00f4ng t\u1ef1 sinh ra ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1ee7 quan. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 th\u1ec3, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u1ea1o t\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ea5u t\u1ea1o, kh\u1edfi sinh ra b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. Th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng b\u1edfi s\u1ef1 quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u1edfi c\u00e1i b\u00ean trong n\u00f3. V\u00ec v\u1eady, Ph\u1eadt gi\u00e1o xem th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea3o, kh\u00f4ng th\u1eadt c\u00f3. Trong <strong><em>B\u00e1t Nh\u00e3 T\u00e2m Kinh<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khai th\u1ecb <strong><em>Tri\u1ebft l\u00fd Ph\u00e1p Kh\u00f4ng<\/em><\/strong>:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cX\u00e1 L\u1ee3i T\u1eed, th\u1ecb ch\u01b0 ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u01b0\u1edbng, b\u1ea5t sanh b\u1ea5t di\u1ec7t b\u1ea5t c\u1ea5u b\u1ea5t t\u1ecbnh b\u1ea5t t\u0103ng b\u1ea5t gi\u1ea3m. Th\u1ecb c\u1ed1 kh\u00f4ng trung v\u00f4 s\u1eafc, v\u00f4 th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c, v\u00f4 nh\u00e3n nh\u0129 t\u1ef7 thi\u1ec7t th\u00e2n \u00fd; V\u00f4 s\u1eafc thinh h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb x\u00fac ph\u00e1p, v\u00f4 nh\u00e3n gi\u1edbi, n\u00e3i ch\u00ed v\u00f4 \u00fd th\u1ee9c gi\u1edbi<\/em><\/strong><strong><em>,\u2026\u201d<\/em><\/strong>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cTh\u1ecb ch\u01b0 ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u01b0\u1edbng<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1ea1o t\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 t\u1ecbch di\u1ec7t n\u00ean <strong>\u201c<em>b\u1ea5t sanh, b\u1ea5t di\u1ec7t<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>. T\u01b0\u1edbng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 t\u01b0\u1edbng NH\u01af, kh\u00f4ng t\u0103ng, kh\u00f4ng gi\u1ea3m, kh\u00f4ng nh\u01a1, kh\u00f4ng s\u1ea1ch. Trong c\u00e1i Kh\u00f4ng (Ph\u00e1p Kh\u00f4ng) n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eafc, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 <strong>\u201c<em>th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>, kh\u00f4ng c\u00f3 <strong><em>\u201cnh\u00e3n nh\u0129 t\u1ef7 thi\u1ec7t th\u00e2n \u00fd<\/em><\/strong><strong><em>,\u2026<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>. Khi qu\u00e1n chi\u1ebfu c\u00e1c s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u T\u1ef1 t\u01b0\u1edbng r\u1ed7ng kh\u00f4ng, T\u1ef1 t\u00e1nh r\u1ed7ng kh\u00f4ng. Trong <strong><em>Ph\u1ea9m V\u1ea5n T\u01b0\u1edbng<\/em><\/strong><strong><em>, Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 <\/em><\/strong><strong><em>Ba <\/em><\/strong><strong><em>La <\/em><\/strong><strong><em>M\u1eadt<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt b\u1ea3o ng\u00e0i Tu B\u1ed3 \u0110\u1ec1:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201c\u2026<\/em><\/strong><strong><em> L\u1ea1i n\u1ea7y Tu B\u1ed3 \u0110\u1ec1! \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1ea1o t\u00e1c v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u1ea3. T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng sanh kh\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh s\u1ef1\u201d<\/em><\/strong>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">S\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a v\u1ea1n v\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ef1 t\u00e1nh, t\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u1ea1o t\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh sinh kh\u1edfi, t\u1ea1o t\u00e1c l\u00ean b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u1ea1o t\u00e1c n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt l\u00e0 <strong><em>\u201cv\u00f4 sanh<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>, v\u00ec kh\u00f4ng sanh n\u00ean kh\u00f4ng di\u1ec7t, v\u00ec kh\u00f4ng sanh kh\u00f4ng di\u1ec7t n\u00ean r\u1ed7ng kh\u00f4ng, v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng th\u1eadt c\u00f3. <strong><em>\u201cChi\u1ebfu ki\u1ebfn ng\u0169 u\u1ea9n giai kh\u00f4ng<\/em><\/strong><strong><em>\u201d: <\/em><\/strong>c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 khi quan s\u00e1t v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u1ea5y r\u1eb1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 tinh th\u1ea7n v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 sinh ra \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh n\u00f3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y l\u00e0 v\u00f4 sanh v\u00f4 kh\u1edfi, r\u1ed7ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1eadt c\u00f3?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Gi\u1ea3i \u0111\u00e1p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, trong <strong><em>Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba <\/em><\/strong><strong><em>La <\/em><\/strong><strong><em>M\u1eadt<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u01b0a ra ph\u00e9p bi\u1ec7n ch\u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t ng\u00f4n t\u1eeb h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00e1ch quan s\u00e1t v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c ra \u0111\u1eddi, s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 ra ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 quan s\u00e1t. N\u1ebfu quan s\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, ch\u1ec9 d\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1c quan v\u00e0 t\u01b0 duy th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 ra \u1edf <strong><em>Ph\u1ea9m L\u1ee5c \u0110\u1ed9 <\/em><\/strong><strong><em>T\u01b0\u01a1ng <\/em><\/strong><strong><em>Nhi\u1ebfp<\/em><\/strong>, th\u1ec3 hi\u1ec7n trong c\u00e2u kinh: <strong>\u201c<em>B\u1ed3 t\u00e1t y n\u01a1i s\u01b0 t\u1eed, ph\u1ea5n t\u1ea5n tam mu\u1ed9i m\u00e0 nh\u1eadp si\u00eau vi\u1ec7t tam mu\u1ed9i, nh\u1eadp s\u01a1 thi\u1ec1n<\/em><\/strong><strong><em>,\u2026<\/em>\u201d<\/strong>. Thi\u1ec1n \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 thi\u1ec1n qu\u00e1n, l\u00e0 quan s\u00e1t, <strong>\u201c<em>S\u01b0 t\u1eed<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong> l\u00e0 ph\u00e1p d\u1ee5 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 ch\u00faa t\u1ec3 cai qu\u1ea3n s\u1ef1 sinh di\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt. <strong>\u201c<em>S\u01b0 t\u1eed<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i <strong><em>Ng\u00e3<\/em><\/strong>, c\u00e1i b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, c\u00e1i sinh ra v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p, c\u00e1i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng cho c\u00e1c ph\u00e1p v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. <strong>\u201c<em>Y n\u01a1i s\u01b0 t\u1eed<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> l\u00e0 ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u00e1i <strong><em>Ng\u00e3<\/em><\/strong>, c\u00e1i b\u1ea3n th\u1ec3 \u0111\u00edch th\u1ef1c, ch\u00faa t\u1ec3 cai qu\u1ea3n trong v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5u hi\u1ec3u b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a t\u1ea1o h\u00f3a.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong <strong><em>Kinh \u0110\u1ea1i B\u00e1t Ni\u1ebft B\u00e0n<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i: \u201c<strong><em>Ng\u00e3 l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u00e3<\/em><\/strong>\u201d. Nh\u01b0 Lai \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 l\u00e0 \u201cS\u01b0 t\u1eed\u201d, ch\u00faa t\u1ec3 c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i. Ph\u1eadt t\u00e1nh trong ch\u00fang sinh c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00faa t\u1ec3, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u01b0 Lai. Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u00e1nh do Nh\u01b0 Lai ph\u00e2n th\u00e2n m\u00e0 c\u00f3. Trong <strong><em>Kinh L\u0103ng <\/em><\/strong><strong><em>Gi\u00e0<\/em><\/strong>, quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u00ec: <strong><em>Nh\u1ea5t <\/em><\/strong><strong><em>Thi\u1ebft Ph\u1eadt <\/em><\/strong><strong><em>Ng\u1eef T\u00e2m<\/em><\/strong>, ch\u1ec9 r\u00f5:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201c\u2026 T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng v\u1ed1n trong s\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 ch\u1eb3ng \u0111o\u1ea1n, ch\u1eb3ng c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ba m\u01b0\u01a1i hai t\u01b0\u1edbng n\u01a1i th\u00e2n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh, v\u00ec \u00e1o nh\u01a1 \u1ea5m, gi\u1edbi, nh\u1eadp che khu\u1ea5t, n\u00ean b\u1ecb c\u1ea5u b\u1ea9n v\u1ecdng ph\u00e2n bi\u1ec7t tham, s\u00e2n, si, s\u1edf \u00f4 nhi\u1ec5m, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1eedu v\u1eadt v\u00f4 gi\u00e1 \u1ea9n trong \u00e1o nh\u01a1.\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0 Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 trong th\u00e2n ch\u00fang sinh, v\u0129nh h\u1eb1ng, b\u1ea5t bi\u1ebfn, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ba m\u01b0\u01a1i hai t\u01b0\u1edbng t\u1ea1o t\u00e1c, kh\u1edfi sinh ra c\u00e1c lo\u00e0i ch\u00fang sinh. Ch\u00fang sinh v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 t\u00e1nh. B\u1edfi kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 t\u00e1nh, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u1ea1o t\u00e1c n\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p <strong><em>V\u00f4 t\u00e1c<\/em><\/strong>, kh\u00f4ng mong c\u1ea7u t\u1ea1o t\u00e1c. (<strong><em>V\u00f4 t\u00e1c tam mu\u1ed9i<\/em><\/strong>)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">C\u00e1c ph\u00e1p v\u00f4 t\u00e1c t\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ed7 m\u00e1y t\u1ea1o t\u00e1c, sanh kh\u1edfi l\u00ean c\u00e1c ph\u00e1p v\u00f4 sanh. C\u00e1c ph\u00e1p v\u00f4 sanh n\u00ean c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ef1 c\u00f3. V\u00ec c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00ean c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng di\u1ec7t. Trong <strong><em>V\u00f4 t\u01b0\u1edbng tam mu\u1ed9i<\/em><\/strong><em>,<\/em> \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i: <strong><em>\u201cDi\u1ec7t ho\u1ea1i t\u01b0\u1edbng c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng ngh\u0129, kh\u00f4ng nh\u1edb\u201d<\/em><\/strong>. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u v\u00f4 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 t\u1ecbch di\u1ec7t. (<strong><em>V\u00f4 t\u01b0\u1edbng tam mu\u1ed9i<\/em><\/strong>)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ch\u00fang sinh cho d\u00f9 hi\u1ec7n h\u1eefu nh\u01b0ng v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 th\u1ec3, b\u1edfi v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 th\u1ec3 n\u00ean T\u1ef1 t\u01b0\u1edbng r\u1ed7ng kh\u00f4ng. Do T\u1ef1 t\u01b0\u1edbng r\u1ed7ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 th\u1ec3 n\u00ean vi\u1ec7c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u1ef1u. Con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c sinh v\u1eadt hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u1ea3 \u0111\u1eafc l\u00e0 nh\u1edd T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng t\u1ea1o t\u00e1c, sanh kh\u1edfi ra th\u00e2n ch\u00fang sanh v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ch\u00faa t\u1ec3, ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i v\u00e0 l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ng\u00f4n ng\u1eef. C\u00f2n con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p t\u01b0\u1edbng Nh\u01b0, b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh v\u1eadn \u0111\u1ed9ng: <strong>\u201c<em>\u0111i \u0111\u1ee9ng n\u1eb1m ng\u1ed3i b\u1ea5t kh\u1ea3 \u0111\u1eafc, ng\u00f4n ng\u1eef b\u1ea5t kh\u1ea3 \u0111\u1eafc<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> v\u00ec T\u1ef1 t\u01b0\u1edbng r\u1ed7ng kh\u00f4ng. <em>(<strong>Kh\u00f4ng tam mu\u1ed9i<\/strong>)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nh\u01b0 v\u1eady, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nh\u1eadp thi\u1ec1n quan s\u00e1t, y n\u01a1i s\u01b0 t\u1eed, ph\u1ea5n t\u1ea5n tam mu\u1ed9i, nh\u1eadp si\u00eau vi\u1ec7t tam mu\u1ed9i, ch\u00fang ta n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u00ecm \u0111\u1ebfn <strong><em>Kh\u00f4ng tam mu\u1ed9i, V\u00f4 t\u01b0\u1edbng tam mu\u1ed9i, V\u00f4 t\u00e1c tam mu\u1ed9i<\/em><\/strong> \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u T\u1ef1 t\u00e1nh r\u1ed7ng kh\u00f4ng, T\u1ef1 t\u01b0\u1edbng r\u1ed7ng kh\u00f4ng. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p l\u00e0 <strong><em>&nbsp;Kh\u00f4ng, V\u00f4 t\u01b0\u1edbng, V\u00f4 t\u00e1c.<\/em><\/strong> T\u1ef1 t\u00e1nh trong c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai. T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai l\u00e0 c\u00e1i ch\u00faa t\u1ec3 cai qu\u1ea3n sanh di\u1ec7t c\u00e1c ph\u00e1p, do \u0111\u00f3, m\u1ecdi hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean \u0111\u1eddi t\u1eeb con ng\u01b0\u1eddi cho \u0111\u1ebfn m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u1ec1u do T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai (c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng, Ph\u00e1p t\u00e1nh, Ph\u1eadt t\u00e1nh, T\u00e1nh Kh\u00f4ng,\u2026) t\u1ea1o t\u00e1c sanh kh\u1edfi v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u1ef1 t\u00e1nh l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, l\u00e0 c\u00e1i ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u1ea1n v\u1eadt, c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 sinh ra m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng c\u00e1i T\u1ef1 t\u00e1nh l\u00e0m Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 trong c\u00e1c ph\u00e1p n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3 sinh ra n\u00f3 \u0111\u1ec3 m\u00e0 c\u00f3. T\u1ef1 t\u00e1nh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do Nh\u01b0 Lai ph\u00e2n th\u00e2n n\u00ean x\u00e9t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t c\u00f9ng Ph\u00e1p t\u00e1nh trong c\u00e1c ph\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng sanh, kh\u00f4ng di\u1ec7t, kh\u00f4ng th\u1eadt c\u00f3. Do \u0111\u00f3, v\u1ea1n ph\u00e1p trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i ban \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i k\u1ebft th\u00fac, v\u00f4 th\u1ec9 v\u00f4 chung. Nh\u01b0 v\u1eady, x\u00e9t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t c\u00f9ng v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 v\u00f4 th\u1ec9 v\u00f4 chung, v\u1ea1n v\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i k\u1ebft th\u00fac b\u1edfi ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ef1 sinh, kh\u00f4ng t\u1ef1 di\u1ec7t.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u1eb7c d\u1ea7u <strong><em>Kh\u00f4ng, V\u00f4 t\u01b0\u1edbng, V\u00f4 t\u00e1c, b\u1ea5t sanh b\u1ea5t di\u1ec7t, v\u00f4 th\u1ec9 v\u00f4 chung<\/em><\/strong> nh\u01b0ng con ng\u01b0\u1eddi, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra, v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i:<strong><em> \u201cCh\u1eb3ng c\u00f3, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1eb3ng c\u00f3; Ch\u1eb3ng kh\u00f4ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1eb3ng kh\u00f4ng\u201d<\/em><\/strong>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Truy nguy\u00ean ngu\u1ed3n g\u1ed1c sinh kh\u1edfi c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ef1 t\u00e1nh nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 \u1edf trong c\u00e1c ph\u00e1p. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u1ed7 m\u00e1y c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean ch\u00ednh c\u00e1c ph\u00e1p, l\u00e0 c\u00e1i Ng\u00e3, c\u00e1i T\u00f4i, c\u00e1i ch\u1ee7 th\u1ec3 cai qu\u1ea3n s\u1ef1 sinh di\u1ec7t, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ea1n v\u1eadt tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. Trong <strong><em>Kinh<\/em> <em>\u0110\u1ea1i<\/em><\/strong><strong><em> B\u00e1t Ni\u1ebft B\u00e0n, Ph\u1ea9m Nh\u01b0 Lai <\/em><\/strong><strong><em>T\u00e1nh <\/em><\/strong><strong><em>Th\u1ee9 <\/em><\/strong><strong><em>M\u01b0\u1eddi <\/em><\/strong><strong><em>Hai<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 r\u00f5 th\u1eadt t\u00e1nh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p nh\u01b0 sau:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cPh\u1eadt d\u1ea1y: \u201cN\u1ea7y Thi\u1ec7n-nam-t\u1eed! Ng\u00e3 t\u1ee9c l\u00e0 ngh\u0129a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00e1nh t\u1ee9c l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u00e3. Ngh\u0129a c\u1ee7a ng\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady t\u1eeb n\u00e0o t\u1edbi gi\u1edd th\u01b0\u1eddng b\u1ecb v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng phi\u1ec1n n\u00e3o che \u0111\u1eady, v\u00ec th\u1ebf n\u00ean ch\u00fang sanh ch\u1eb3ng nh\u1eadn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em><\/strong><strong><em> \u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u2026<\/em><\/strong><strong><em> Nh\u01b0 t\u00e1nh c\u1ee7a ng\u00e3 t\u1ee9c l\u00e0 t\u1ea1ng Nh\u01b0 Lai kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u00e1 ho\u1ea1i &#8211; \u0111\u1ed1t ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1nh \u1ea5y. D\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 ho\u1ea1i, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu ch\u1ee9ng \u0111\u1eb7ng v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng ch\u00e1nh \u0111\u1eb3ng ch\u00e1nh gi\u00e1c m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1nh<\/em><\/strong><strong><em> \u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u2026 N\u1ea7y thi\u1ec7n nam t\u1eed! C\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0110\u1ee9c Nh\u01b0 Lai \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang sinh c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ecb l\u01b0\u01a1ng y, r\u00f5 bi\u1ebft th\u1ec3 t\u01b0\u1edbng sai kh\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c phi\u1ec1n n\u00e3o m\u00e0 d\u1ee9t tr\u1eeb, khai th\u1ecb t\u1ea1ng Nh\u01b0 Lai b\u00ed m\u1eadt, Ph\u1eadt t\u00e1nh thanh t\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 ch\u1eb3ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng c\u00f3, th\u1eddi l\u1ebd ra tr\u00ed ch\u1eb3ng nhi\u1ec5m. N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng, b\u00e8n th\u00e0nh v\u1ecdng ng\u1eef. N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3, l\u1ebd ra ch\u1eb3ng n\u00ean n\u00edn l\u1eb7ng. L\u1ea1i c\u0169ng ch\u1eb3ng n\u00ean h\u00fd lu\u1eadn c\u00e3i c\u1ecd, ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea7u r\u00f5 bi\u1ebft ch\u01a1n t\u00e1nh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p<\/em><\/strong><strong><em> \u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u2026 N\u1ebfu n\u00f3i v\u00f4 ng\u00e3, ng\u01b0\u1eddi ph\u00e0m phu s\u1ebd cho l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 Ph\u1eadt, Ph\u00e1p \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e3. Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed n\u00ean ph\u1ea3i quan s\u00e1t v\u00f4 ng\u00e3 l\u00e0 gi\u1ea3 danh ch\u1eb3ng th\u1eadt, r\u00f5 bi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eb3ng n\u00ean sanh nghi.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>N\u1ebfu n\u00f3i Nh\u01b0 Lai l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi ph\u00e0m phu nghe nh\u01b0 th\u1ebf sanh ki\u1ebfn ch\u1ea5p \u0111o\u1ea1n di\u1ec7t. Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed n\u00ean ph\u1ea3i quan s\u00e1t Nh\u01b0 Lai l\u00e0 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i<\/em><\/strong><strong><em> \u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>Ph\u1eadt t\u00e1nh c\u1ee7a ch\u00fang sanh c\u0169ng l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u1ea5t c\u1ea3 phi\u1ec1n n\u00e3o che khu\u1ea5t n\u00ean ch\u1eb3ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf ta n\u00f3i ch\u00fang sanh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e3. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c nghe kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i Ni\u1ebft B\u00e0n vi di\u1ec7u n\u00e0y, th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y Ph\u1eadt t\u00e1nh<\/em><\/strong><strong><em> \u2026\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i c\u00e1c ph\u00e1p <strong><em>V\u00f4 ng\u00e3 <\/em><\/strong>v\u00ec <strong><em>Ng\u00e3 l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng<\/em><\/strong><em>,<\/em> kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p. V\u00ec con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p trong v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u00faa t\u1ec3 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 cai qu\u1ea3n ch\u00ednh m\u00ecnh (<strong><em>Ch\u1eb3ng c\u00f3, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1eb3ng kh\u00f4ng<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong>. C\u00e1i ng\u00e3, c\u00e1i t\u00f4i l\u00e0m ch\u00faa t\u1ec3 t\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 cai qu\u1ea3n s\u1ef1 sinh di\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 trong c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00e1nh (<strong><em>Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u00e3<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong>, ch\u00fang sanh v\u00f4 ng\u00e3 nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u00e1nh, t\u1ee9c Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0m T\u1ef1 t\u00e1nh cho n\u00f3. <strong><em>T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00e1nh t\u1ee9c l\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u00e3<\/em><\/strong> (<strong><em>Ch\u1eb3ng kh\u00f4ng,<\/em><\/strong> <strong><em>ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1eb3ng c\u00f3<\/em><\/strong>). Ch\u00fang sanh kh\u00f4ng hi\u1ec3u, kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ea5y Ph\u1eadt t\u00e1nh v\u00ec b\u1ecb v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng phi\u1ec1n n\u00e3o che l\u1ea5p. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khai th\u1ecb t\u1ea1ng Nh\u01b0 Lai b\u00ed m\u1eadt, ch\u1ec9 r\u00f5 Ph\u1eadt t\u00e1nh thanh t\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 ch\u1eb3ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i trong th\u00e2n ch\u00fang sinh v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p. Trong <strong><em>B\u00e1t Nh\u00e3 T\u00e2m Kinh<\/em><\/strong>, c\u00f9ng v\u1edbi tri\u1ebft l\u00fd Ph\u00e1p Kh\u00f4ng, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khai th\u1ecb tri\u1ebft l\u00fd T\u00e1nh Kh\u00f4ng, n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1i si\u00eau nhi\u00ean: <strong><em>\u201cX\u00e1 l\u1ee3i T\u1eed, s\u1eafc b\u1ea5t d\u1ecb kh\u00f4ng, kh\u00f4ng b\u1ea5t d\u1ecb s\u1eafc, s\u1eafc t\u1ee9c th\u1ecb kh\u00f4ng, kh\u00f4ng t\u1ee9c th\u1ecb s\u1eafc; th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c di\u1ec7c ph\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ecb\u201d.<\/em><\/strong> Kh\u00f4ng n\u00e0y l\u00e0 T\u00e1nh Kh\u00f4ng, t\u1ee9c Ph\u1eadt t\u00e1nh, l\u00e0 c\u00e1i t\u1ea1o t\u00e1c sinh ra s\u1eafc. S\u1eafc l\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb Kh\u00f4ng n\u00ean s\u1eafc c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c Kh\u00f4ng, Kh\u00f4ng c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c S\u1eafc; S\u1eafc c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 Kh\u00f4ng, Kh\u00f4ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 S\u1eafc. Th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c l\u00e0 tinh th\u1ea7n v\u00e0 c\u0169ng do c\u00e1i Kh\u00f4ng n\u00e0y t\u1ea1o t\u00e1c m\u00e0 c\u00f3. V\u00ec v\u1eady, th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c Kh\u00f4ng. Th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 Kh\u00f4ng, Kh\u00f4ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c, r\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1eb3ng c\u00f3 s\u1eafc, r\u1eddi ngo\u00e0i s\u1eafc ch\u1eb3ng c\u00f3 kh\u00f4ng, th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Trong <strong><em>Ph\u1ea9m Thi\u1ec7t T\u1ebf<\/em>, <\/strong><strong><em>Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba <\/em><\/strong><strong><em>La <\/em><\/strong><strong><em>M\u1eadt<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cN\u00e0y Tu B\u1ed3 \u0110\u1ec1! Thu\u1edf qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 t\u00e1nh Kh\u00f4ng. Thu\u1edf v\u1ecb lai, thu\u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 t\u00e1nh Kh\u00f4ng. R\u1eddi t\u00e1nh Kh\u00f4ng, th\u1ebf gian kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea3\u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u2026<\/em><\/strong><strong><em> N\u00e0y Tu B\u1ed3 \u0110\u1ec1! S\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 t\u00e1nh Kh\u00f4ng, t\u00e1nh Kh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 s\u1eafc. Nh\u1eabn \u0111\u1ebfn V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng B\u1ed3 \u0110\u1ec1 t\u1ee9c l\u00e0 t\u00e1nh Kh\u00f4ng, t\u00e1nh Kh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng B\u1ed3 \u0110\u1ec1.\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u1ea1o c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn v\u1ecb lai l\u00e0 T\u00e1nh Kh\u00f4ng v\u00ec T\u00e1nh Kh\u00f4ng l\u00e0 Ph\u1eadt T\u00e1nh, l\u00e0 V\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng B\u1ed3 \u0110\u1ec1, l\u00e0 c\u00e1i b\u1ea3n th\u1ec3 t\u1ea1o t\u00e1c l\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n. Ph\u1eadt t\u00e1nh hay T\u00e1nh Kh\u00f4ng,\u2026 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, Nh\u01b0 Lai l\u00e0 ch\u00e1nh th\u00e2n, l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong <strong><em>Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba <\/em><\/strong><strong><em>La <\/em><\/strong><strong><em>M\u1eadt, <\/em><\/strong><strong><em>Ph\u1ea9m Chi\u1ebfu Minh<\/em><\/strong><em>,<\/em> \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cB\u1edfi s\u1eafc ch\u1eb3ng sanh n\u00ean B\u00e1t Nh\u00e3 Ba la m\u1eadt sanh. V\u00ec th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c ch\u1eb3ng sanh n\u00ean B\u00e1t Nh\u00e3 Ba la m\u1eadt sanh\u2026 V\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p ch\u1eb3ng sanh nh\u01b0 v\u1eady n\u00ean B\u00e1t Nh\u00e3 ba la m\u1eadt ph\u1ea3i sanh \u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp; \u2026 V\u00ec Ph\u1eadt ch\u1eb3ng kh\u00e1c B\u00e1t Nh\u00e3 ba la m\u1eadt v\u00e0 B\u00e1t nh\u00e3 ba la m\u1eadt ch\u1eb3ng kh\u00e1c Ph\u1eadt. Ph\u1eadt t\u1ee9c l\u00e0 B\u00e1t Nh\u00e3 ba la m\u1eadt v\u00e0 B\u00e1t Nh\u00e3 ba la m\u1eadt t\u1ee9c l\u00e0 Ph\u1eadt\u2026<\/em>\u201d <\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">B\u00e1t Nh\u00e3 Ba la m\u1eadt sinh ra c\u00e1c Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0m Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 trong c\u00e1c ph\u00e1p, t\u1ea1o t\u00e1c, sinh kh\u1edfi l\u00ean con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt, soi chi\u1ebfu m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u1ee9ng nh\u00e2n qu\u1ea3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghi\u1ec7p nh\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o t\u00e1c sinh kh\u1edfi mang th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi&nbsp; t\u1ea1o nghi\u1ec7p \u00e1c nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ea1o t\u00e1c \u0111\u1ecda sanh v\u00e0o th\u00e2n s\u00fac sinh,\u2026 B\u00e1t Nh\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t \u1edf b\u1edd b\u00ean kia, ngo\u00e0i b\u1edd sinh t\u1eed c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t n\u00e0y ph\u00e2n th\u00e2n, sinh ra v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u00ean c\u00e1c tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t trong v\u0169 tr\u1ee5. B\u00e1t Nh\u00e3 l\u00e0 Ph\u1eadt M\u1eabu, c\u00e1c tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e2n t\u1eeb B\u00e1t Nh\u00e3, l\u00e0 Ph\u1eadt th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 c\u00e1c Ph\u1eadt t\u00e1nh. Trong <strong><em>Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba <\/em><\/strong><strong><em>La <\/em><\/strong><strong><em>M\u1eadt, <\/em><\/strong><strong><em>Ph\u1ea9m Ph\u1eadt M\u1eabu<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 d\u1ea1y:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cPh\u1eadt m\u1eabu hay sanh c\u00e1c ch\u01b0 Ph\u1eadt th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u00e1t s\u00f4ng H\u1eb1ng v\u00e0 s\u00f4ng H\u1eb1ng nhi\u1ec1u nh\u01b0 c\u00e1t s\u00f4ng H\u1eb1ng, v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u1ebfm, kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u0129 b\u00e0n<\/em><\/strong><strong><em>\u201d.<\/em><\/strong> Trong <strong><em>Kinh \u0110\u1ea1i B\u00e1t Ni\u1ebft B\u00e0n, Ph\u1ea9m Quang Minh <\/em><\/strong><strong><em>Bi\u1ebfn Chi\u1ebfu Cao <\/em><\/strong><strong><em>Qu\u00fd \u0110\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng B\u1ed3 T\u00e1t th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i hai<\/em><\/strong><em>, <\/em>\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y: <strong><em>\u201c\u0110\u1ea1i t\u1ef1 t\u1ea1i l\u00e0 v\u00ec c\u00f3 t\u00e1m \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 t\u1ea1i: M\u1ed9t l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecb hi\u1ec7n m\u1ed9t th\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u00e2n, s\u1ed1 th\u00e2n l\u1edbn nh\u1ecf nhi\u1ec1u nh\u01b0 vi tr\u1ea7n, \u0111\u1ea7y kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf gi\u1edbi. Th\u00e2n Nh\u01b0 Lai thi\u1ec7t ch\u1eb3ng ph\u1ea3i vi tr\u1ea7n, v\u00ec s\u1ee9c \u0111\u1ea1i t\u1ef1 t\u1ea1i m\u00e0 th\u1ecb hi\u1ec7n vi tr\u1ea7n th\u00e2n, t\u1ef1 t\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i ng\u00e3<\/em><\/strong><strong><em>\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c \u0110\u1ea1i t\u1ef1 t\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Nh\u01b0 Lai l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u00e1c th\u00e0nh v\u1ea1n ph\u00e1p, t\u1eeb m\u1ed9t th\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecb hi\u1ec7n th\u00e0nh vi tr\u1ea7n th\u00e2n. <strong><em>\u201cVi tr\u1ea7n th\u00e2n\u201d<\/em><\/strong> l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Nh\u01b0 Lai, g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng, l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00e1nh, T\u00e1nh Kh\u00f4ng, \u0111\u1ea7y kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5; ra \u0111\u1eddi tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf bi\u1ebfn h\u00f3a ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, c\u00e1c Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0m ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 t\u1ea1o t\u00e1c, kh\u1edfi sinh ra c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n. Do v\u1eady, th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o l\u00ean g\u1ed3m hai ph\u1ea1m tr\u00f9 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n. V\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi nhau m\u00e0 ph\u1ed1i h\u1ee3p th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong m\u1ed9t s\u1ef1 v\u1eadt. Trong con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103m u\u1ea9n, u\u1ea9n s\u1eafc l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00e1c u\u1ea9n th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n tinh th\u1ea7n. M\u1ed7i v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra trong t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t tinh th\u1ea7n trong \u0111\u00f3, t\u1eeb nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 v\u00f4 tri cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng sinh v\u1eadt c\u00f3 tri gi\u00e1c. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u1edf trong.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong <strong><em>Kinh Hoa Nghi\u00eam, Ph\u1ea9m Nh\u01b0 Lai Thi\u1ec7t <\/em><\/strong><strong><em>T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai<\/em><\/strong><em>, <\/em>\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 d\u1ea1y:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cM\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng vi tr\u1ea7n c\u00f5i<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp;L\u01b0\u1edbi s\u00e1ng tr\u00f9m kh\u1eafp n\u01a1i<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp;\u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ph\u1eadt<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp;Kh\u1eafp h\u00f3a \u0111\u1ed9 qu\u1ea7n sanh<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp;Ph\u1eadt th\u00e2n v\u00f4 sai bi\u1ec7t<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&nbsp;\u0110\u1ea7y kh\u1eafp tr\u00ean ph\u00e1p gi\u1edbi\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cTh\u00e2n Ph\u1eadt ph\u00f3ng quang minh<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;\u0110\u1ea7y kh\u1eafp c\u1ea3 m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;T\u00f9y \u01b0ng m\u00e0 th\u1ecb hi\u1ec7n<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;S\u1eafc t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n nhi\u1ec1u th\u1ee9<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;Trong m\u1ed7i m\u1ed7i vi tr\u1ea7n<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;Quang minh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;Th\u1ea5y kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng c\u00f5i<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> &nbsp;Ch\u00fang lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u sai kh\u00e1c\u201d.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cL\u01b0\u1edbi s\u00e1ng tr\u00f9m kh\u1eafp n\u01a1i<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> l\u00e0 <strong><em>Quang minh<\/em><\/strong>, l\u00e0 <strong><em>H\u1ea3i vi tr\u1ea7n<\/em><\/strong> do Nh\u01b0 Lai ph\u00e2n th\u00e2n th\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5. \u201c<strong><em>Trong m\u1ed7i m\u1ed7i vi tr\u1ea7n, Quang minh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed7i h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 Tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau nhi\u00ean v\u00e0 Th\u1ea7n l\u1ef1c nhi\u1ec7m m\u00e0u c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, \u0111\u1ec1u l\u00e0 <strong><em>T\u1ea1ng<\/em><\/strong> c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai. <strong><em>&#8220;<\/em><em>T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng v\u1ed1n trong s\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 ch\u1eb3ng \u0111o\u1ea1n, ch\u1eb3ng c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ba m\u01b0\u01a1i hai t\u01b0\u1edbng n\u01a1i th\u00e2n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh<\/em><\/strong><strong><em>,<\/em><\/strong>\u2026\u201d. Trong v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00e1nh, trong m\u1ed7i ch\u00fang sinh v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p \u0111\u1ec1u c\u00f3 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0m Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5, l\u00e0m c\u00e1i T\u1ef1 t\u00e1nh, t\u1ef1 ng\u00e3 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o t\u00e1c kh\u1edfi sinh, duy tr\u00ec s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ch\u00fang. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u d\u1ef1a tr\u00ean 32 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng m\u00e0 lu\u00e2n h\u1ed3i bi\u1ebfn hi\u1ec7n c\u00e1c s\u1eafc t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau: <strong><em>\u201cS\u1eafc t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n nhi\u1ec1u th\u1ee9, Trong m\u1ed7i m\u1ed7i vi tr\u1ea7n<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em>.<\/strong> S\u1ef1 h\u00f3a hi\u1ec7n, t\u1ea1o t\u00e1c kh\u1edfi sinh \u0111\u00f3 l\u00e0 <strong><em>\u201cT\u00f9y \u01b0ng m\u00e0 th\u1ecb hi\u1ec7n<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>, t\u1ee9c l\u00e0 t\u00f9y theo Nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 Nh\u00e2n qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00fang sinh v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p hi\u1ec3n l\u1ed9 h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng n\u00e0o. Do Nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 Nghi\u1ec7p qu\u1ea3 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau n\u00ean mu\u00f4n lo\u00e0i h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau, ngay c\u1ea3 trong m\u1ed9t lo\u00e0i c\u0169ng r\u1ea5t hi\u1ebfm nh\u1eefng c\u00e1 th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nhau. T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng trong v\u1ea1n ph\u00e1p gi\u1ed1ng nhau: <strong>\u201c<em>Ph\u1eadt th\u00e2n v\u00f4 sai bi\u1ec7t<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>, nh\u01b0ng do Nghi\u1ec7p qu\u1ea3 v\u00e0 Nh\u00e2n duy\u00ean kh\u00e1c nhau n\u00ean mu\u00f4n lo\u00e0i mang th\u00e2n m\u1ea1ng kh\u00e1c nhau: <strong>\u201c<em>Th\u1ea5y kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng c\u00f5i, Ch\u00fang lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u sai kh\u00e1c<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai ph\u00e2n th\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c ph\u00e2n chia m\u00e0 b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ecb hi\u1ec7n, d\u00f9ng s\u1ee9c \u0111\u1ea1i t\u1ef1 t\u1ea1i c\u1ee7a Tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau nhi\u00ean v\u00e0 Th\u1ea7n l\u1ef1c nhi\u1ec7m m\u00e0u \u0111\u1ec3 th\u1ecb hi\u1ec7n v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u00ean c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n Nh\u01b0 Lai: <strong><em>\u201cTh\u00e2n Ph\u1eadt ph\u00f3ng quang minh, \u0110\u1ea7y kh\u1eafp c\u1ea3 m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em>. <\/strong>Nh\u01b0 Lai l\u00e0 Ch\u00e1nh th\u00e2n, Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai l\u00e0m Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 trong ch\u00fang sinh v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5 v\u1ea1n v\u1eadt v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb m\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 t\u01b0 duy r\u1ed9ng l\u1edbn (Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3) v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. M\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt trong t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn h\u00f3a \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 v\u00f4 t\u1eadn. M\u1ed9t Ph\u00e1p t\u00e1nh sinh h\u00f3a ra m\u1ed9t v\u1eadt ch\u1ea5t, khi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u00f3 di\u1ec7t vong, Ph\u00e1p t\u00e1nh v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 tho\u00e1t ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c sinh h\u00f3a ra m\u1ed9t v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00e1c. V\u00ec v\u1eady, c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1i sinh lu\u00e2n h\u1ed3i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ki\u1ebfp n\u00e0y sang ki\u1ebfp kh\u00e1c theo lu\u1eadt nh\u00e2n qu\u1ea3, m\u1ed7i ki\u1ebfp mang m\u1ed9t th\u00e2n kh\u00e1c nhau, \u0111\u1ed1i v\u1edbi mu\u00f4n lo\u00e0i c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ph\u00e1p t\u00e1nh hay Ph\u1eadt t\u00e1nh c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn h\u00f3a t\u1eeb m\u1ed9t th\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u00e2n v\u00e0 t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u00e2n thu v\u1ec1 m\u1ed9t th\u00e2n. Nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u1ea5u th\u00e0nh th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 vi. T\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 vi n\u00e0y t\u1ea1o t\u00e1c l\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eefu vi. Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 vi l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi si\u00eau nhi\u00ean, th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eefu vi l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai l\u00e0 \u0110\u1ea5ng si\u00eau nhi\u00ean t\u1ea1o ra th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 v\u1ea1n v\u1eadt. Nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt g\u1ecdi l\u00e0 <strong><em>Th\u1ee9 \u0110\u1ec7<\/em><\/strong> hay <strong><em>Th\u1ebf \u0110\u1ebf<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <strong><em>\u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a<\/em><\/strong> hay <strong><em>\u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a \u0110\u1ebf.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a \u0110\u1ebf<\/em><\/strong> l\u00e0 v\u1ecb Vua t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng duy nh\u1ea5t, c\u00f2n <strong><em>Th\u1ebf \u0110\u1ebf<\/em><\/strong> l\u00e0 Vua k\u1ebf th\u1ebf l\u00e0m Ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5, \u1ea9n trong h\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00ednh bi\u1ebft c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh g\u1ed3m hai th\u00e0nh ph\u1ea7n: M\u1ea1t na th\u1ee9c v\u00e0 A l\u1ea1i da th\u1ee9c. M\u1ea1t na th\u1ee9c l\u00e0 T\u00e2m S\u1edf, A l\u1ea1i da th\u1ee9c l\u00e0 T\u00e2m V\u01b0\u01a1ng. A l\u1ea1i da th\u1ee9c hay T\u00e2m V\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00e1nh, m\u1ed9t ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i <strong><em>\u1ee8c t\u01b0\u1edfng t\u01b0 duy<\/em><\/strong> trong kinh n\u00f3i t\u1edbi, l\u00e0 Tr\u00ed tu\u1ec7 Ph\u1eadt l\u00e0m ch\u1ee7 th\u1ec3 t\u1ea1o t\u00e1c c\u1ea5u t\u1ea1o ra n\u0103m u\u1ea9n <em>s\u1eafc th\u1ecd t\u01b0\u1edfng h\u00e0nh th\u1ee9c<\/em> c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong t\u1ef1 nhi\u00ean. <strong><em>Kinh Ph\u00e1p C\u00fa<\/em><\/strong> n\u00f3i:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u201c<strong><em>T\u00e2m nh\u01b0 h\u1ecda s\u1ef9 kh\u00e9o,<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> V\u1ebd th\u1ebf gi\u1edbi mu\u00f4n m\u00e0u,<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>C\u1ea3nh ng\u0169 \u1ea5m th\u1ebf gian, <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>Kh\u00f4ng ph\u00e1p n\u00e0o kh\u00f4ng t\u1ea1o<\/em><\/strong><em>\u2026<\/em><em>\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u00e2m \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 T\u00e2m V\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0m t\u1ef1 t\u00e1nh kh\u1edfi t\u1ea1o l\u00ean c\u00e1c ph\u00e1p. Trong kinh \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i: <strong><em>\u201cNh\u1ea5t thi\u1ebft duy T\u00e2m t\u1ea1o<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> l\u00e0 v\u00ec v\u1eady. S\u1ef1 sinh di\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt trong v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 do Ph\u00e1p th\u00e2n Nh\u01b0 Lai ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1o t\u00e1c.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Trong <strong><em>Kinh \u0110\u1ea1i Ph\u1eadt \u0110\u1ea3nh Th\u1ee7 L\u0103ng Nghi\u00eam, V\u1ea1n Ph\u00e1p l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng<\/em><\/strong>, c\u00f3 vi\u1ebft:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u201c<strong><em>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ee9c Anan c\u00f9ng c\u1ea3 \u0111\u1ea1i ch\u00fang, nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt kh\u00e9o l\u00e9o ch\u1ec9 d\u1ea1y&nbsp; m\u00e0 th\u00e2n t\u00e2m h\u1ebft s\u1ea1ch v\u01b0\u1edbng m\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ea1i ch\u00fang \u0111\u1ec1u t\u1ef1 bi\u1ebft T\u00e2m m\u00ecnh tr\u1ea3i kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng;<\/em><\/strong><strong><em> th\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0 kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ea5y chi\u1ebfc l\u00e1 trong b\u00e0n tay, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi v\u1eadt trong th\u1ebf gian \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00e2m B\u1ed3 \u0110\u1ec1 nhi\u1ec7m m\u1ea7u s\u00e1ng su\u1ed1t, Ch\u00e2n T\u00e2m tinh thu\u1ea7n, tr\u00f2n \u0111\u1ea7y tr\u00f9m kh\u1eafp, h\u00e0m ch\u1ee9a m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1edbi<\/em>\u201d<\/strong>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 d\u1ea1y Anan v\u00e0 \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u1ec1 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng trong v\u1ea1n ph\u00e1p. Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng c\u0169ng l\u00e0 T\u00e2m V\u01b0\u01a1ng. Nh\u1edd v\u1eady, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi <strong><em>\u201ct\u1ef1 bi\u1ebft t\u00e2m m\u00ecnh tr\u1ea3i kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> v\u00ec t\u00e2m m\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ea1n ph\u00e1p \u0111\u1ec1u chung m\u1ed9t ph\u00e1p t\u00e1nh th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u01b0 Lai ph\u00e2n th\u00e2n th\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1edbi, dung th\u00f4ng trong m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng; <strong><em>\u201cth\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0 kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ea5y chi\u1ebfc l\u00e1 trong l\u00f2ng b\u00e0n tay<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong> v\u00ec th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u chung m\u1ed9t th\u1ec3 t\u00e1nh Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 v\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o t\u00e1c b\u1edfi <strong><em>\u201cT\u00e2m B\u1ed3 \u0110\u1ec1 nhi\u1ec7m m\u1ea7u s\u00e1ng su\u1ed1t<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>, b\u1edfi <strong><em>\u201cCh\u00e2n T\u00e2m tinh thu\u1ea7n<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>. C\u00e1i T\u00e2m t\u1ea1o t\u00e1c \u0111\u00f3 l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng &#8211; Ph\u00e1p th\u00e2n Nh\u01b0 Lai, c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 32 t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh, v\u00f4 bi\u00ean th\u1ea7n bi\u1ebfn. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Nh\u01b0 Lai th\u00f4ng qua c\u00e1c ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o h\u00f3a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p trong v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y d\u1ef1a theo 32 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf lu\u1eadt Nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 Nh\u00e2n qu\u1ea3. V\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi t\u1ea1o v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i chuy\u1ec3n h\u00f3a theo n\u0103ng l\u1ef1c si\u00eau nhi\u00ean c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai. V\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f3 ti\u1ec3u thi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, trung thi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i thi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi,\u2026 v\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau. Trong <strong><em>Kinh Hoa Nghi\u00eam, <\/em><\/strong><strong><em>Ph\u1ea9m Th\u1ebf Gi\u1edbi Th\u00e0nh T\u1ef1u<\/em><\/strong>, c\u00f3 n\u00f3i:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cTh\u1ebf gi\u1edbi h\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng sai kh\u00e1c, ho\u1eb7c tr\u00f2n, ho\u1eb7c vu\u00f4ng, ho\u1eb7c ch\u1eb3ng ph\u1ea3i tr\u00f2n vu\u00f4ng, ho\u1eb7c h\u00ecnh nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y, ho\u1eb7c h\u00ecnh nh\u01b0 n\u00fai, ho\u1eb7c h\u00ecnh nh\u01b0 c\u00e2y, h\u00ecnh nh\u01b0 b\u00f4ng, ho\u1eb7c h\u00ecnh nh\u01b0 cung \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0 h\u00ecnh ch\u00fang sanh, nh\u01b0 h\u00ecnh Ph\u1eadt, c\u00f3 th\u1ebf gi\u1edbi vi tr\u1ea7n s\u1ed1 h\u00ecnh sai kh\u00e1c nh\u01b0 v\u1eady\u201d\u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u2026 \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 qu\u1ed1c \u0111\u1ed9 T\u00e2m ph\u00e2n bi\u1ec7t<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>Quang minh soi \u0111\u1ebfn m\u00e0 hi\u1ec7n ra<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> Ch\u01b0 Ph\u1eadt \u1edf trong nh\u1eefng c\u00f5i \u1ea5y<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em> N\u01a1i n\u01a1i th\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ea7n th\u00f4ng l\u1ef1c\u201d\u2026<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi trong v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 <strong><em>Quang minh<\/em><\/strong>, t\u1ee9c Th\u1ea7n l\u1ef1c c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0 t\u1ea1o t\u00e1c. Trong t\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p \u0111\u1ec1u c\u00f3 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng cho n\u00ean kinh n\u00f3i: <strong><em>\u201cCh\u01b0 Ph\u1eadt \u1edf trong nh\u1eefng c\u00f5i \u1ea5y<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong>. Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u1ea7n th\u00f4ng m\u00e0u nhi\u1ec7m v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau nhi\u00ean, <strong><em>\u201cN\u01a1i n\u01a1i th\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ea7n th\u00f4ng l\u1ef1c\u201d <\/em><\/strong>t\u1ea1o t\u00e1c c\u00e1c th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c nhau theo nghi\u1ec7p qu\u1ea3. Do v\u1eady, v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c th\u1ebf gi\u1edbi trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt, 32 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Gen. Khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra b\u1ed9 Gen nh\u01b0ng ch\u01b0a gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 c\u1ee7a Gen. Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng t\u1ea1o t\u00e1c ra b\u1ed9 Gen c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i. Qu\u00e1 tr\u00ecnh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a Gen \u0111\u1ec3 sinh ra con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a 32 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, Gen ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c sinh ra c\u00e1c lo\u00e0i m\u00e0 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng v\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c v\u00f4 bi\u00ean th\u1ea7n bi\u1ebfn, v\u1edbi 32 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 80 t\u00f9y h\u00ecnh m\u1edbi l\u00e0 c\u00e1i b\u1ea3n th\u1ec3 t\u1ea1o t\u00e1c ra con ng\u01b0\u1eddi, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y theo quy lu\u1eadt Nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 Nh\u00e2n qu\u1ea3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 duy nh\u1ea5t, chung m\u1ed9t b\u1ea3n t\u00ednh vi\u00ean dung, kh\u00f4ng sai kh\u00e1c, trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 M\u1ed9t, trong M\u1ed9t c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3, cho n\u00ean Ph\u00e1p th\u00e2n c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 m\u1ea7u nhi\u1ec7m nh\u01b0 Ch\u00e1nh th\u00e2n Nh\u01b0 Lai. Ph\u1eadt t\u00e1nh c\u0169ng l\u00e0 Ph\u1eadt. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca khi \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ph\u1eadt tri ki\u1ebfn c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u01b0 Lai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nh\u01b0 v\u1eady, qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh h\u00f3a, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi trong v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e2n bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a \u0110\u1ebf, v\u1ecb Vua t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t t\u1ea1o t\u00e1c sinh kh\u1edfi v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ea3o t\u1ed3n. \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a \u0110\u1ebf l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai, l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf &#8211; v\u1ecb Ch\u00faa t\u1ec3 to\u00e0n quy\u1ec1n to\u00e0n n\u0103ng cai tr\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>K\u1ebeT LU\u1eacN<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n v\u1eadt kh\u00f4ng sinh ra t\u1eeb v\u1ee5 n\u1ed5 Bigbang. Con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ra \u0111\u1eddi, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng theo quy lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. M\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng cho \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o t\u00e1c, kh\u1edfi sinh t\u1eeb T\u1ef1 t\u00e1nh c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, theo s\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n, s\u1eafp x\u1ebfp tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ch\u00ednh x\u00e1c b\u1edfi m\u1ed9t Tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau nhi\u00ean \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u1edd kia, ngo\u00e0i b\u1edd sinh t\u1eed c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5 t\u1ed3n t\u1ea1i song song, b\u00ean trong th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eefu vi l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 vi, th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u00e1nh, th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 vi t\u1ea1o t\u00e1c, kh\u1edfi sinh, duy tr\u00ec s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eefu vi. Trong m\u1ed7i v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t tinh th\u1ea7n, trong m\u1ed7i ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u c\u00f3 Th\u1ea7n l\u1ef1c nhi\u1ec7m m\u00e0u c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng l\u00e0 b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nh\u01b0 Lai T\u1ea1ng do \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai th\u1ecb hi\u1ec7n, ph\u00e2n th\u00e2n, bi\u1ebfn h\u00f3a m\u00e0 c\u00f3, \u0111\u1ea7y kh\u1eafp m\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai l\u00e0 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Ngh\u0129a \u0110\u1ebf, l\u00e0 v\u1ecb Ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i cao cai qu\u1ea3n s\u1ef1 sanh di\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ea1n ph\u00e1p theo quy lu\u1eadt Nh\u00e2n Duy\u00ean v\u00e0 Nh\u00e2n qu\u1ea3. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">B\u1ed9 kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt l\u00e0 kinh n\u00f3i v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, kinh v\u01b0\u1ee3t ng\u00f4n t\u1eeb, Ph\u00e1p kh\u00f3 hi\u1ec3u kh\u00f3 tin, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1eabn c\u00f4ng phu trong nhi\u1ec1u n\u0103m c\u1ee7a Th\u1ea7y Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i ch\u00e2n t\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c anh ch\u1ecb, c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft d\u1ea7n d\u1ea7n nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt: V\u1ecb Ch\u00faa t\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o ra con ng\u01b0\u1eddi, v\u1ea1n ph\u00e1p v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ed5 Nh\u01b0 Lai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c h\u1ea1n h\u1eb9p c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t, k\u00ednh xin Th\u1ea7y Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa, c\u00e1c b\u1eadc ch\u00e2n tu, qu\u00fd v\u1ecb Ph\u1eadt t\u1eed v\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ecdc g\u1ea7n xa ch\u1ec9 gi\u00e1o. Xin tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ea3m \u01a1n!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>Ch\u00f9a Hang H\u00e0 T\u0129nh<\/em><\/strong><strong><em>, <\/em><\/strong><strong><em>th\u00e1ng 6 n\u0103m 2020<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong style=\"font-size: 15px;\"><em>T\u00e1c gi\u1ea3: Ng\u00f4 V\u0103n C\u1ea3nh<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><u>T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O CH\u00cdNH<\/u><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>A.&nbsp; Kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Di\u1ec7u Ph\u00e1p Li\u00ean Hoa, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: T\u1ef3 kheo Th\u00edch Tr\u00ed T\u1ecbnh, Vi\u1ec7n Ph\u1eadt h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1ebf xu\u1ea5t b\u1ea3n, 1988.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Duy\u00ean Sinh<em>, D\u1ecbch gi\u1ea3: Th\u00edch T\u00e2m Ch\u00e2u, Thuvienhoasen.org\/a15124\/ kinh-duyen-sinh<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh \u0110\u1ea1i B\u00e1t Ni\u1ebft B\u00e0n, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: T\u1ef3 kheo Th\u00edch Tr\u00ed T\u1ecbnh, NXB T\u00f4n gi\u00e1o, HN, 2009.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh \u0110\u1ea1i Ph\u1eadt \u0110\u1ea3nh Th\u1ee7 L\u0103ng Nghi\u00eam, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: C\u01b0 s\u0129 H\u1ea1nh C\u01a1, Ban b\u1ea3o tr\u1ee3 phi\u00ean d\u1ecbch Ph\u00e1p T\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i California, Hoa K\u1ef3, 2012.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Hoa Nghi\u00eam, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed T\u1ecbnh, Vi\u1ec7n Ph\u1eadt h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1ebf xu\u1ea5t b\u1ea3n,1983.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh L\u0103ng Gi\u00e0, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: T\u1ef3 kheo Th\u00edch Duy L\u1ef1c, Th\u00e0nh h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o HCM xu\u1ea5t b\u1ea3n,1994.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: T\u1ef3 kheo Th\u00edch Tr\u00ed T\u1ecbnh, Vi\u1ec7n Ph\u1eadt h\u1ecdc Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n xu\u1ea5t b\u1ea3n, 1986.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Ma Ha B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt \u0110a T\u00e2m Kinh, <em>B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf, Wikipedia.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kinh Ph\u00e1p C\u00fa, <em>Vi\u1ec7t d\u1ecbch: Th\u00edch Thi\u1ec7n Si\u00eau, NXB Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, tp HCM, 2009.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nh\u1eefng b\u00e0i gi\u1ea3ng Ph\u1eadt h\u1ecdc, <em>Th\u1ea7y Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa, <\/em><em>Di T\u00edch Danh Th\u1eafng Ch\u00f9a Hang<\/em><em>, H\u1ed3ng L\u0129nh, H\u00e0 T\u0129nh.B. <\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>B. C\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o kh\u00e1c<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Di truy\u1ec1n h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c lo\u00e0i, <em>B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf Wikipedia,<\/em><em> https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Di-truyen-hoc-va-nguon-goc-cac-loai<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Big Bang kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, <a href=\"https:\/\/vn\"><em>https:\/\/vn<\/em><\/a><em>vn\/tin-tuc-khoa-hoc-cong-nghe\/<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0110\u00e2u l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 s\u1ed1ng, <em>Th\u01b0 vi\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn th\u00e1p canh, <\/em><a href=\"https:\/\/w.org\/vi\/wol\/d\/r47\/lp-vt\/1101998022\/\"><em>https:\/\/w.org\/vi\/wol\/d\/r47\/lp-vt\/1101998022\/<\/em><\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a Darwin: \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i v\u0129 \u0111\u1ea1i, <em>Nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u1ed1c t\u1ebf, https:\/\/ nghiencuuquocte.org\/forums\/topic\/thuyet-tien-hoa-darwin-da-den-luc-cham-dut-su-lua-doi-vi-dai\/<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u1ee5 N\u1ed5 L\u1edbn, <em>B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf Wikipedia, <\/em><em><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/\">https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/<\/a><\/em><em style=\"font-size: 15px;\">V\u1ee5-N\u1ed5-L\u1edbn<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ebf n\u00e0o?, <em>Th\u01b0 vi\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn th\u00e1p canh, https:\/\/ wol.jw.org\/vi\/wol\/d\/r47\/lp-vt\/102002402\/<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u1eaaN NH\u1eacP V\u0169 tr\u1ee5 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2u? Con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt ra \u0111\u1eddi, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo quy lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean hay theo nh\u1eefng quy lu\u1eadt n\u00e0o kh\u00e1c? S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e2n b\u1eb1ng, h\u1ee3p l\u00fd, ch\u00ednh x\u00e1c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, c\u00e1c h\u00e0nh tinh&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1303,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-phat-hoc"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u1eaaN NH\u1eacP V\u0169 tr\u1ee5 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2u? Con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt ra \u0111\u1eddi, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo quy lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean hay theo nh\u1eefng quy lu\u1eadt n\u00e0o kh\u00e1c? S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e2n b\u1eb1ng, h\u1ee3p l\u00fd, ch\u00ednh x\u00e1c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, c\u00e1c h\u00e0nh tinh...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-23T03:10:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-22T11:17:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1218\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"762\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ch\u00f9a Hang\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ch\u00f9a Hang\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"68 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302\"},\"author\":{\"name\":\"Ch\u00f9a Hang\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/330b6b633da28bdee9c139d2518fc74a\"},\"headline\":\"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba\",\"datePublished\":\"2020-12-23T03:10:33+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-22T11:17:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302\"},\"wordCount\":13597,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/CHUNG-ta-la-ai.jpg\",\"articleSection\":[\"Ph\u1eadt h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302\",\"name\":\"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/CHUNG-ta-la-ai.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-23T03:10:33+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-22T11:17:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/CHUNG-ta-la-ai.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/CHUNG-ta-la-ai.jpg\",\"width\":1218,\"height\":762},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?p=1302#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/\",\"name\":\"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#organization\",\"name\":\"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/cropped-Logo-chua-hang-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/cropped-Logo-chua-hang-1.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/330b6b633da28bdee9c139d2518fc74a\",\"name\":\"Ch\u00f9a Hang\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/localhost\\\/chuahang\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.chuahanghatinh.org\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","og_description":"D\u1eaaN NH\u1eacP V\u0169 tr\u1ee5 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2u? Con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt ra \u0111\u1eddi, t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo quy lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean hay theo nh\u1eefng quy lu\u1eadt n\u00e0o kh\u00e1c? S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e2n b\u1eb1ng, h\u1ee3p l\u00fd, ch\u00ednh x\u00e1c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0, c\u00e1c h\u00e0nh tinh...","og_url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302","og_site_name":"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","article_published_time":"2020-12-23T03:10:33+00:00","article_modified_time":"2023-07-22T11:17:41+00:00","og_image":[{"width":1218,"height":762,"url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ch\u00f9a Hang","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Ch\u00f9a Hang","Est. reading time":"68 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302"},"author":{"name":"Ch\u00f9a Hang","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#\/schema\/person\/330b6b633da28bdee9c139d2518fc74a"},"headline":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba","datePublished":"2020-12-23T03:10:33+00:00","dateModified":"2023-07-22T11:17:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302"},"wordCount":13597,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg","articleSection":["Ph\u1eadt h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302","url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302","name":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba - Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg","datePublished":"2020-12-23T03:10:33+00:00","dateModified":"2023-07-22T11:17:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#primaryimage","url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/CHUNG-ta-la-ai.jpg","width":1218,"height":762},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?p=1302#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0110\u1ea5ng t\u1ea1o h\u00f3a trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i Th\u1eeba"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#website","url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/","name":"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#organization","name":"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang","url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/cropped-Logo-chua-hang-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/cropped-Logo-chua-hang-1.png","width":500,"height":500,"caption":"Di T\u00edch Danh th\u1eafng Ch\u00f9a Hang"},"image":{"@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/#\/schema\/person\/330b6b633da28bdee9c139d2518fc74a","name":"Ch\u00f9a Hang","sameAs":["http:\/\/localhost\/chuahang"],"url":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1302"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4534,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1302\/revisions\/4534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chuahanghatinh.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}